192 views 2 mins 0 comments

Dhulgariir Xooggan Oo Ku Dhuftay Filibiin, Tobannaan Qof Oo Dhintay Iyo Burbur Baahsan Oo La Soo Sheegayo

Dhulgariir xooggan oo cabbirkiisu ahaa 7.8 ayaa subaxnimadii saaka ku dhuftay koonfurta dalka Filibiin, gaar ahaan meel u dhow jasiiradda Mindanao, waxaanu sababay dhimashada ugu yaraan 32 qof iyo dhaawaca in ka badan 100 kale, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta dalkaas.

Dhulgariirka oo dhacay wax yar ka hor 7:40 subaxnimo waqtiga maxalliga ah ayaa laga dareemay qaybo badan oo dalka ka mid ah, waxa uuna sababay burbur baahsan oo gaadhay guryo, xarumo ganacsi, waddooyin iyo xarumo caafimaad. Hay’adaha gurmadka ayaa sheegay inay wali ku jiraan howlaha samatabixinta, iyada oo laga cabsi qabo in tirada dhimashada iyo dhaawacyadu ay sii kororto saacadaha iyo maalmaha soo socda.

Magaalada General Santos ee koonfurta Mindanao ayaa ka mid noqotay meelaha ugu daran ee uu saameeyay dhulgariirku. Muuqaallo lagu baahiyay warbaahinta iyo baraha bulshada ayaa muujiyay dhismayaal dumay iyo dad si argagax leh uga baxaya goobaha dadweynaha. Mid ka mid ah dhismayaasha sida weyn u burburay ayaa ahaa xarun ganacsi oo ay ku jirtay maqaayad caan ah, taas oo gabi ahaanba duntay kadib gariirka xooggan.

Sidoo kale, qaybo ka mid ah isbitaallada gobolka ayaa waxyeello soo gaadhay, taas oo ku qasabtay shaqaalaha caafimaadka iyo bukaanada in adeegyada caafimaadka qaarkood si ku-meel-gaadh ah loogu qabto bannaanka dhismayaasha. Wararka ayaa sheegaya in kooxaha gurmadka iyo ciidamada ammaanka ay ka shaqeynayaan sidii loo gaadhi lahaa goobaha ugu daran ee ay waxyeelladu ka dhacday.

Dhulgariirka waxaa xigay gariirro kale oo daba socday kuwaas oo socday muddo ka badan hal saac, taas oo sii kordhisay cabsida shacabka iyo khatarta burbur dheeraad ah. Hay’adaha saadaasha dhulgariirrada iyo tsunami-ga ayaa sidoo kale soo saaray digniino ku saabsan mowjado tsunami ah oo laga yaabo inay saameeyaan qaybo ka mid ah gobolka Asia-Pacific, inkasta oo xaaladda si dhow loola socdo.

Filibiin waxay ku taallaa gobolka loo yaqaan “Ring of Fire” ee Badweynta Pacific, oo ah meel ay si joogto ah uga dhacaan dhulgariirro iyo dhaqdhaqaaqyo foolkaaneed. Sidaas darteed dalkaas ayaa ka mid ah meelaha ugu nugul masiibooyinka dabiiciga ah ee dunida.

Dowladda Filibiin ayaa ku dhawaaqday gurmad degdeg ah, iyada oo ciidamada, booliska iyo hay’adaha samatabixinta loo diray goobaha ay dhibaatadu ka dhacday si loo dardargeliyo howlaha badbaadinta iyo taageerada dadka ay masiibadu saameysay.